Geweldloos verzet en Geweldloze communicatie worden soms verward. Dat is begrijpelijk, want beide benaderingen wortelen in dezelfde bron: de principes van Nonviolence. Lees hier wat ze voor jou als ouder kunnen betekenen, en wat Equanimity hierover te bieden heeft.
Perfecte ouders bestaan niet
Als pedagoog merkte ik op een gegeven moment dat de gangbare opvoedmethoden voor mij niet meer volstonden. Ik zocht naar vernieuwing, naar de pedagogiek van de toekomst. Want als we iets anders doen aan het begin, komt er ook iets anders uit. Zo stuitte ik op Geweldloze communicatie en daarin vond ik een antwoord op wat voor mij die pedagogiek van de toekomst is.
Met inmiddels twee pubers in huis heb ik dagelijks oefenmateriaal, wat mij veel lol, humor en plezier oplevert. En ook regelmatig frustratie, vermoeidheid en het bekende ‘kan ik ze even achter het behang plakken’ idee. Zoals Marshall Rosenberg het zei: “Hell is having children and thinking there is such a thing as a good parent.”
Twee takken, één wortel
Waar Geweldloos verzet gezien kan worden als een pedagogische methodiek is Geweldloze communicatie ook wel Verbindende communicatie eerder een levenshouding dan een opvoedstrategie, en beslaat een breder spectrum van het leven. Het gaat over drie processen: verbinding met jezelf, zelfexpressie en empathisch luisteren. Wie ben ik als ouder? Wat wordt er in mij geraakt in dagelijkse opvoedsituaties? En wat heeft mijn kind werkelijk nodig? Vanuit die innerlijke basis kijk en luister je anders naar je kind.
Geweldloos verzet helpt ouders om stelling in te nemen tegen onacceptabel gedrag, zonder dwang, straffen of belonen. De kern is dat je geen controle hebt over het gedrag van je kind, maar wel over je eigen handelen. In plaats van te proberen je kind te veranderen, werk je aan het versterken van je eigen aanwezigheid en emotieregulatie. Door aanwezig te blijven, jezelf te beheersen en de relatie niet op te geven, ontstaat er gezag dat niet op macht is gebaseerd, maar op verbinding. Daarom wordt het ook wel Verbindend gezag genoemd.
Die verankering rust op vier pijlers: aanwezigheid, zelfbeheersing, steun en structuur. Aanwezigheid gaat niet alleen over fysiek in dezelfde ruimte zijn, maar over een houding die uitstraalt: ik ben je ouder, en ik blijf. Zelfbeheersing betekent vertragen in plaats van reageren vanuit impuls. Steun gaat over het doorbreken van isolement door anderen te betrekken ontstaat het gevoel van gedragen worden, voor de ouder én voor het kind. En structuur biedt houvast, niet als controlemiddel maar als manier om veiligheid en voorspelbaarheid terug te brengen.
Beide benaderingen vullen elkaar mooi aan. Ze hebben dezelfde wortels en richten zich op hetzelfde doel: ouderschap dat niet gebaseerd is op macht, maar op relatie. Geweldloos verzet biedt concrete handvatten voor het handelen in moeilijke situaties. Geweldloze communicatie biedt de innerlijke basis om vanuit verbinding te kunnen handelen met je kind én met jezelf.
Geen strijd, maar standvastigheid
Zowel Geweldloos verzet als Geweldloze communicatie laten de klassieke machtsstrijd los. Het gaat niet om winnen of verliezen. Sterker nog, het idee dat je moet winnen van je kind blijkt vaak juist onderdeel van het probleem. De focus verschuift naar standvastigheid: je hoeft niet te winnen, het is voldoende om aanwezig te blijven en niet op te geven. Dat vraagt oefening, geduld en het verdragen van ongemak.
Tegelijk blijft de relatie met het kind altijd het vertrekpunt. Grenzen stellen en verbinden gaan hand in hand. Naast verzet tegen ongewenst gedrag is er nadrukkelijk aandacht voor herstel van contact in kleine gebaren, een uitnodiging, samen iets doen zonder voorwaarden. Die zogenaamde relatiegebaren zijn geen alternatief voor straffen, maar een essentieel onderdeel van ouderschap in verbinding. Ze maken duidelijk dat het kind als persoon wordt gezien en gewaardeerd, ook als bepaald gedrag niet wordt geaccepteerd.
Wat biedt Equanimity?
Binnen Equanimity werken we in onze trainingen vanuit de principes van Geweldloze communicatie. In de cursus Ouderschap in Verbinding onderzoeken ouders hoe zij met meer bewustzijn en verbinding kunnen omgaan met hun kind én met zichzelf. Voor professionals bieden we de training Verbindende communicatie voor Jeugd- en gezinsprofessionals, waarin de focus ligt op de relatie met ouders, kinderen en collega’s binnen de context van de jeugd- en gezinszorg.
In beide trainingen staat de vraag centraal hoe je in verbinding kunt blijven, juist wanneer het spannend of moeilijk wordt. Het is geen snelle oplossing, maar een verschuiving van machteloosheid naar verantwoordelijkheid, van strijd naar standvastigheid, van alleen staan naar verbonden zijn.
Wil jij ook meer verbinding in je ouderschap? Meld je dan aan voor een van onze trainingen.
Voor wie zich verder wil verdiepen in Geweldloos verzet en Verbindend gezag luister naar De Geweldloze Podcast of lees Moedig Ouderschap en Geweldloos verzet: Handleiding voor ouders.